Motie: Van financiële inspanning naar maatschappelijke resultaten

Motie - 3.2. Kadernota 2027-2030

Onderwerp:
Van financiële inspanning naar maatschappelijke resultaten 

De raad van de gemeente Vlissingen in vergadering bijeen op 8 en 9 juli 2026

Constaterende dat:
• de raad bij de behandeling van de Kadernota 2026 de motie "Operatie Gezonde Start – Een financieel gezonde gemeente na exit artikel 12" heeft behandeld (zie bijlage 1);
• deze motie de raad en het college opriep om gezamenlijk een proces van Zero Based Budgeting (ZBB) te starten, waarbij niet wordt uitgegaan van bestaande budgetten maar van de vraag welke activiteiten daadwerkelijk bijdragen aan de gemeentelijke doelstellingen;
• het college deze motie destijds heeft ontraden (zie bijlage 2)

Overwegende dat:
• inmiddels een jaar is verstreken sinds deze toezegging en de raad nog geen inzicht heeft gekregen in welke concrete stappen zijn gezet om een Zero Based Budgeting-aanpak of vergelijkbare systematiek mogelijk te maken;
• de Planning & Control-documenten, waaronder de Kadernota, Programmabegroting en Jaarrekening, nog onvoldoende SMART zijn geformuleerd;
• hierdoor voor de raad onvoldoende inzichtelijk is:
o welke maatschappelijke effecten met de beschikbare middelen worden bereikt;
o welke resultaten inwoners en ondernemers daadwerkelijk mogen verwachten;
o welke beleidskeuzes leiden tot welke financiële consequenties;
• de raad hierdoor onvoldoende in staat is zijn kaderstellende en controlerende rol optimaal uit te oefenen;
• een moderne P&C-cyclus niet uitsluitend gericht moet zijn op het beheersen van budgetten, maar juist op het zichtbaar maken van maatschappelijke resultaten en het kunnen maken van bewuste keuzes;

Verzoekt het college:
1. vóór de behandeling van de Programmabegroting 2027 de raad te informeren welke concrete acties sinds de behandeling van de motie "Operatie Gezonde Start" zijn ondernomen en welke resultaten dit heeft opgeleverd;
2. Nu al te starten met elementen van een Zero Based-benadering zodat deze in dde Begroting 2027 kunnen worden toegepast, zonder dat direct de hele begroting volgens de klassieke ZBB-methodiek hoeft te worden opgebouwd;
3. De raad te informeren:
o welke programma's, beleidsvelden of budgetten zich hiervoor lenen;
o welke capaciteit en middelen hiervoor benodigd zijn;
o welke planning realistisch is;
o welke voordelen dit oplevert voor de kwaliteit van de besluitvorming door de raad;
4. daarbij alle P&C-documenten – met als start Begroting 2027 - zo te ontwikkelen dat doelstellingen, prestaties, maatschappelijke effecten en financiële middelen aantoonbaar SMART worden geformuleerd, zodat:
o de raad beter kan sturen op vooraf vastgestelde kaders;
o beter inzicht ontstaat in de effecten van beleid voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties;
o en de controlerende taak van de gemeenteraad wordt versterkt;

En gaat over tot de orde van de dag.

Ondertekening en naam:

Fractie SGP Fractie POV
Lilian Janse Pim Kraan

Bij de motie zijn 2 bijlagen toegevoegd!

Bijlage 1 

Motie: Operatie Gezonde Start

Onderwerp:
Operatie Gezonde Start – Een financieel gezonde gemeente na exit artikel 12.
De raad van de gemeente Vlissingen in vergadering bijeen op 1 en 3 juli 2025

Overwegend dat:
• Het vrijwel zeker is dat gemeente Vlissingen binnen nu en een paar jaar ‘los’ komt uit het artikel 12;
• Dat wat de inspecteur betreft al sinds 1 januari 2025 het geval is;
• We vanaf exit we er alles aan moeten doen om nooit meer in een art-12 situatie te belanden;
• De lasten voor onze burgers en bedrijven hoog is, het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed & openbare ruimte laag is, onze financiële weerstandsvermogen laag is enz.
• We de hierboven geschetste situatie alleen kunnen verbeteren op het moment dat we daar zelf de middelen voor vinden;
• De kwartjes en dubbeltjes in de afgelopen 10 jaar al vaak zijn omgedraaid;
• Maar er wonderlijk genoeg nog regelmatig veel geld over blijkt te zijn voor incidentele uitgaven (denk bijv. aan Sportvelden, Scheldekraan, Karolingische burcht enz);
• Veel uitgaven beschouwt worden als “going concern” en daarmee niet beïnvloedbaar;
Van mening dat:
• We bereid moeten zijn om nog eens kritisch naar onze financiën te kijken om te zoeken waar er keuzes gemaakt kunnen worden;
• We onszelf sterk beperken als we alleen de ‘vrije ruimte’ analyseren en niet de totale begroting waarin ook alle ‘going concern’ baten & lasten zijn opgenomen;
• Het vertrek uit artikel 12 een mooi moment is samen met college en raad dit proces door te lopen;
• Zodat we aan het begin van de volgende raad- en bestuursperiode een Gezonde (financiële) Start kunnen maken;
• Door samen met college en raad de begroting van ‘nul’ op te bouwen, de mogelijke keuzes aan de raad voor te leggen, om zo de financiële bewegingsvrijheid te vergroten;
• Zodat de lasten voor onze burgers en bedrijven omlaag kunnen, het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed & de openbare ruimte omhoog kan en de financiële weerbaarheid van onze gemeente verder verbeterd.

Vraagt het college
• Samen met de raad een Zero Based Budgeting proces op te starten (denk bijvoorbeeld aan speciale Informatiebijeenkomst) waarbij duidelijk wordt wat de valkuilen zijn en te schetsen wat de successen kunnen zijn.
• Daadwerkelijk vanaf 0 te beginnen en niet op voorhand al het overgrote deel van de begroting als ‘onmogelijk’ te bestempelen.
• Inzichtelijk te maken wat nodig is om dit proces te doorlopen (bijv. capaciteit, budget en doorlooptijd).

Bijlage 2

Reactie college in 2025

Het uitvoeren van een ZBB (Zero Based Budgetting) is erg arbeidsintensief voor zowel de inhoudelijke teams als het financiële team. Dit staat los van eventuele ondersteuning door derden. We zijn nog volop bezig om onze begroting beter leesbaar te maken (argumentenfabriek). Daarnaast zijn we bezig met het afronden van de begrotingsanalyse en de verdere versterking van het team financiën. We stellen voor om te onderzoeken of ZBB richting de begroting 2028 haalbaar is.